اعتياد چطور انسان را گرفتار ميکند؟



اعتياد خانمانسوز است. زندگي‌ها و جوامع را به مخاطره مي‌اندازد و خانواده‌هاي بسياري را از هم  پاشيده است


 اين شايد واضح‌ترين تعريفي باشد که تا به حال در مورد اعتياد ارائه شده که به همين خاطر به محض شنيدن نام اعتياد ما از ترس به خود مي‌لرزيم و آرزوي دور بودنش از خانواده‌ها را مي‌کنيم. اما بد نيست بدانيم از لحاظ علمي چه اتفاقي در بدن رخ مي‌دهد که اعتياد خودنمايي مي‌کند. شايد با دانستن آن بتوانيم از بروز آن جلوگيري کنيم.


اعتياد چيست؟
در مورد اعتياد سوالات بسياري در ذهن‌ها وجود دارد و هنوز اينکه مصرف بعضي از قرص‌ها مي‌توانند در بدن اعتياد
 ايجاد کنند يا خير جاي سئوال دارد و محققان در مورد اين موضوع که يکي از بزرگترين معضلات جوامع است در حال تحقيق هستند.


 آنچه که در طي ساليان سال کشف شده است آن است که اعتياد تنها به مواد خاص نيست بلکه تکرار هر آنچه که ضروري نيست مي‌تواند در بدن فرد تبديل به اعتياد شود. مانند اعتياد به پرخوري و در پي آن چاقي، سيگار کشيدن و يا حتي استفاده از اينترنت.


اعتقاد اوليه در ساليان سال قبل در مورد مصرف الکل و مواد مخدر آن بود که استفاده از اين مواد مي‌تواند در بدن عادتي بوجود آورد که ترک آن سخت است. اما بعدها مشخص شد که اعتياد بخشي از شخصيت فرد مي‌شود.


 به اين معنا که وقتي فرد از آن استفاد نکند دچار مشکلات روحي و جسمي مي‌شود و نمي‌تواند درست عمل کند و ماده کم‌کم تبديل به بخشي از زندگي مي‌شود که زجر آور است. دقيقا مثل بيماري‌هاي لاعلاج.


اينکه برخي از مواد تاثير مستقيم روي مغز مي‌گذارند کاملا مشخص است و سالهاست که به اثبات رسيده است. تاثير اين مواد اين طور است که مصرف کننده مدام مي‌خواهد که بار ديگر آنها را امتحان کند و اين مصرف مدام ادامه مي‌يابد.


اعتياد يک بيماري مغزي
ما به همان دليل به ماده‌اي معتاد مي‌شويم که از آن براي اولين بار استفاده مي‌کنيم. دليل آن مطمئنا لذتي است که از استفاده از آن برده‌ايم. بسياري از افراد مواد مخدر را تنها يک بار تجربه کرده‌اند و ديگر به طرف آنها نرفته‌اند اما تمامي آنها احتمال معتاد شدن را با خود داشته‌اند.


آخرين تحقيقات علمي اعتياد را يک بيماري مغزي خوانده است. هنگام مصرف مواد و يا هر کاري که لذت بسياري در ما مي‌آفريند مغرماده اي به نام "دوپامين" را از خود آزاد مي‌کند. اين ماده دقيقا هماني است که باعث لذت بردن ما مي‌شود که هر چه مقدار مصرف ما از مواد لذت بخش بيشتر باشد اين ماده بيشتر ترشح مي‌شود و در نهايت هم مي‌تواند "اور دوز" يا شوک ناشي از مصرف را سبب شود که بسياري اوقات کشنده است.


تاثير "دوپامين" در مغز است که سبب مي‌شود ما به مصرف دوباره ماده کشيده شويم. حتي اگر اين لذت، ورزش کردن و يا خوردن غذا باشد ممکن است احساس اشتياق براي مصرف مجدد در ما بوجود آيد.


ترشح بيش از حد "دوپامين" اختلالي در مغز بوجود مي‌آورد که براي رفع آن مغز مجبور به تحرک بيشتر است که به همين خاطر موادي را بيش از حد ترشح مي‌کند که حالات مختلف رفتاري عجيب و حتي افسردگي در فرد مصرف کننده بوجود مي‌‌آورند.


در طول زمان و مصرف بيش از حد، مغز ديگر به اندازه قبل "دوپامين" را ترشح نمي‌کند و به همين خاطر لذت مصرف پائين مي‌آيد. وقتي مصرف بيشتر شود کم‌کم ماده کنترل مغز را به دست مي‌گيرد و آنگاه است که ديگر رفتارهاي فرد کاملا غير عادي مي‌شود.



علائم اعتياد:


علائم فيزيکي: فرد معتاد قبل يا بعد از مصرف به شدت عرق مي‌کند. دستانش مي‌لرزد و اختلال در خواب پيدا مي‌کند. بسياري از معتادان حالات اضطراب شديد را تجربه مي‌کنند و تا زماني که ماده را مصرف نکنند در همين حال باقي مي‌مانند.


علائم رفتاري: بسياري از معتادان تجربه‌هاي بسياري براي ترک مواد داشته‌اند. مصرف مواد کم‌کم سبب مي‌شود فرد نسبت به گذشته‌اش وقت بيشتري را براي مصرف مواد بگذارد. هيچکدام از لذاتي که قبل از اعتياد در فرد وجود داشته ديگر جذابيتي ندارند و فرد با اينکه مي‌داند مصرف مواد به شدت به او ضرر خواهد زد باز هم به مصرف آن ادامه مي‌دهد.


نظريه‌هاي جديد:


اعتياد از چندين منظر مورد بررسي قرار گرفته است و برخي محققان معتقدند که زمينه معتاد شدن در افراد متفاوت است و به طور مثال ژنتيک و فشارهاي روحي از جمله اضطراب و استرس تمايل به اعتياد را بيشتر مي‌کند.


کسي که دچار افسردگي است ممکن است براي از بين بردن احساس بدي که نسبت به خودش داد به مصرف بي رويه مواد الکي يا مخدر رو آورد و به سرعت به آنها معتاد شود.


چند ماده مخدري که بيشترين آمار مصرف را دارند از قرار زيرند:


1- متامفتامين: استفاده از اين ماده رفتارهاي بسيار عجيبي را در پي خواهد داشت. اثر اين ماده روي مغز تا حدي است که فرد پس از مدت زياد مصرف حتي ممکن است 50 درصد سلولهاي زنده مغزش را کم کار کند . اين ماده از سال 2001 در بازارها ديده شده است.


2-  داروهاي مسکن. مصرف داروهاي ضد درد که حاوي مخدر است رشد بي رويه مصرف در کشورهاي اورپايي و آمريکايي را داشته است که اعتياد به آنها بسيار بالاست.


3- هروئين: سال 2005 حدود 2.4 درصد مردم آمريکا ادعا کردند که حتي يک بار هم که شده مصرف هروئين را تجربه کرده‌اند. ترک هروئين بسيار درد آور است و بايد به طور مرتب مصرف شود. مرگ براي معتادان به اين ماده بسيار زياد است.


4- الکل: اشکالاتي که اعتياد به الکل در افراد به وجود مي آورد از هروئين هم بيشتر است و اثرات مخرب روي مغز بر اثر اين ماده چنان زياد است که به مرور فرد کاملا اختيارش از دست مي‌دهد.


5- اين فقط مواد نيستند که در فرد اعتياد به وجود مي آوردند. امروزه اعتياد به خوردن غذا 2 درصد مردم آمريکا را تحت تاثير قرار داده است و بسياري از افراد در کشورهاي غربي به قمار بازي کردن اعتياد پيدا کرده‌اند.



مبارزه با اعتياد:
 محققان با در نظر گرفتن عوامل ژنتيکي در افراد در تلاشند تا احتمال اعتياد را پائين بياوردند. گرچه هنوز گفته نشده است که براي اعتياد يک ژن مخصوص وجود دارد اما آنچه اثبات شده آن است که کار چند ژن با يکديگر در بدن افراد مي‌تواند احتمال اعتياد را بالا ببرد.


"متادون" سالهاست که براي درمان اعتياد به هروئين استفاده مي‌شود  و مي‌تواند حالات روحي و جسمي معتاد به هروئين را کم کم التيام بخشد.


"نالمفن" در حال آزمايش روي افراد معتاد به الکل است اما آنچه ثابت شده آن است که روي افراد معتاد به قمار بازي اثر مثبت گذاشته است.


فاکتور ديگري که امروزه در نظر گرفته مي‌شود حالت روحي افراد است. اگر احساس افسردگي و حالات بد روحي کم شود ، تعداد افراد مبتلا به اعتياد هم کم خواهد شد.


بنابراين کار کردن روي افرادي که مستعد افسردگي و يا دچار آن هستند مي‌تواند از اعتياد آنها جلوگيري کند.


منبع: همشهري آنلاين